Novi Sad
Sırbistan'ın en büyük ikinci şehri olan Novi Sad, özerk Voyvodina eyaletinin başkenti ve Güney Backa Bölgesi'nin idari merkezidir.
Kurulduğu günden bu yana şehrin nüfusu sürekli artmaktadır. Pannonian Ovası’nın güney kesiminde, Backa ve Srem coğrafi bölgelerinin sınırında, Tuna nehrinin kıyısında, ünlü ve görkemli Fruska Gora’nın kuzey yamaçlarına bakan şehir, bölgedeki etnik açıdan en çeşitli yerdir.
18. yüzyıldan beri Novi Sad, önemli bir ticaret ve üretim merkezi olmasının yanı sıra, o dönemin Sırp kültürünün merkezi haline gelmiş ve Sırbistan’ın Atinası takma adını almıştır. 1848 Devrimi’nde ağır bir şekilde tahribata uğramış, ancak daha sonra, başkent Belgrad ile birlikte restore edilmiş, Sırp ekonomisinin sanayi ve finans merkezi statüsünü kazanmıştır.
Balkanların en güzel şehirlerinden biri olarak kabul edilen Novi Sad’da, ağırlıklı olarak 19. yüzyıl mimarisi hakimdir, bu da onu benzersiz kılar ve kendine özgü bir çekicilik katar. Merkezde 19. Yüzyıl öncesine ait binalara da rastlayabilirsiniz, şehrin diğer bölgelerinde ise eski küçük evlerin yerini modern çok katlı binalar almıştır.
Sosyalist dönemde, şehrin merkezinin etrafına geniş caddeler ve çok katlı binaları olan yeni bloklar inşa edilmiş, bunun sonucunda ise şehir, hem eski tarz hem de modern tarzda harmanlanmış, farklı bir atmosfere sahip olmuştur.
Şehrin en baskın simgesi kesinlikle 17. yüzyıldan kalma Petrovaradin Kalesi’dir. Aslında, tarih severlerin kesinlikle şaşırtıcı bulacağı şey, Petrovaradin Kalesi’ndeki Novi Sad Müzesi’nin kalenin ayrıntılı bir tarih koleksiyonunu sunmasıdır. Yüzyıllarca hiçbir düşmanın ele geçiremediği kalede küçük bir Gözlemevi ve Planetaryum da mevcuttur. Nitekim 1991 yılında Petrovaradin Kalesi, Büyük Öneme Sahip Mekansal Kültür-Tarihsel Birimler listesine eklenmiş ve Sırbistan Cumhuriyeti tarafından korunma altına alınmıştır. Kale, güzelliği ve sertliğiyle bölgenin yüzyıllar boyunca süregelen dinamik tarihinin en büyük kanıtıdır. Kalede bulunan “Ters saat” ise, kalenin en önemli simgelerindendir. İlginç bulacağınız şey, Tuna nehrindeki balıkçılar zamanı görebilsin diye, saat kulesindeki dakika ve saat ibresinin ters çevrilmiş olmasıdır.
Şehrin en ünlü caddesi ise ZmajJovina Caddesidir. Novi Sad’ın en eski caddelerinden biri olan cadde, Özgürlük Meydanı’ndan Piskoposluk sarayına kadar uzanmaktadır. Eskiden Magazinska sokağı olarak anılan cadde, 20. yüzyılda zanaatçilerin ve ticari dükkanların bulunduğu, insanların sosyalleştiği tek noktaydı. Caddenin sonunda, Piskoposluk Sarayının önünde ise, 1984 yılından beri caddeye adını veren ünlü çocuk şairi Jovan Jovanovic Zmaj’ın bir anıtı bulunmaktadır.
Canlı ve hızlı bir şehir olan Novi Sad’ın, zengin kafe ve bar seçenekleri ile, sizleri hayal kırıklığına uğratmayacağına emin olabilirsiniz. Özellikle müzik ve festival severler için birebir olan şehir, aynı zamanda Avrupa’nın en büyük ikinci festival organizasyonu olan Exit Festivaline de ev sahipliği yapmaktadır.
Dünyanın her yerinden ziyaretçi akınına uğrayan Exit Festivali, performansların kalitesi, tanınmış sanatçılar, kusursuz organizasyon ve yeri doldurulamaz atmosferiyle, Novi Sad’da düzenlenen diğer kültürel faaliyetlerin ve festivallerin bir adım önüne geçmektedir.
Novi Sad’a yolu düşen herkes Sırp ulusal mutfağından bir restoranı ziyaret etmek için biraz zaman ayırmalıdır. Eminiz ki, Novi Sad’ın misafirperver ve sıcakkanlı esnafı sayesinde kendinizi evinizde hissedecek, aynı zamanda unutulmayacak hatıralar biriktireceksiniz.
Sremski Karlovci
Sremski Karlovci, Sırbistan'ın Voyvodina bölgesinde yer alan küçük bir kasabadır.
Sırbistan’ın ikinci büyük şehri Novi Sad’a sadece 8 km uzaklıkta bulunan bu büyüleyici kasabanın, kendine özgü barok mimarisi ve bölgedeki en ünlü şarap festivaline ev sahipliği yapması, bu sevimli küçük kasabayı kesinlikle görülmeye değer bir yer yapmaktadır.
Kasaba, geleneksel anlamda Sırp Ortodoks Kilisesi’nin Habsburg Monarşisi’ndeki tahtı olarak biliniyor. Aynı zamanda 1848 Devrimi sırasında Sırp Voyvodina’sının siyasi ve kültürel başkenti olan Sremski Karlovci, 3 Ağustos 1791’de kurulan ve tarihin bilinen en eski Slav Lisesi’ne ev sahipliği yapmaktadır. Bundan üç yıl sonra kurulan Ortodoks İlahiyat Okulu ise, Dünya’nın en eski ikinci Ortodoks okulu olup (Kiev’deki Spiritüel Akademi’den sonra), hala faaliyet göstermektedir.
Sremski Karlovci, müreffeh bir krallığın önemli bir kültür merkezi olduğu zamanlardan kalan süslü binaları ve meydanlarıyla görkemli bir ruha sahiptir. Şehrin şarabının bile kendine has bir tadı ve lezzeti vardır. Tamamen bölgeden elde edilen üzümlerden üretilen dünyaca ünlü Bermet Şarabı, meşhur Titanic gemisinden dahi talep edilmiş, günümüzde bile Sırbistan’ın en çok tüketilen ve yurt dışına ithal edilen şarabı olması yönüyle nam salmıştır.
Çoğunlukla kırmızı şarap olarak hazırlanan şarap, 15. yüzyılda Avrupalı kraliyet aileleri arasında son derece popüler olması ile birlikte yaklaşık % 15-18 arası bir alkol oranına sahiptir.
Bu sevimli kasaba, gerek mimarisi, gerek doğal güzellikleri, gerek ise muhteşem şarapları ile ziyaretçilerini kendisine aşık etmektedir.
Fruška Gora
Bilim adamlarına göre Fruška Gora, “coğrafi geçmişin aynası” anlamını taşırken, halka arasında bu isim, kültürel geçmişin aynası, zengin tarihin mirası, yüzyıllar arasında zamanda yolculuk ve ilham perilerinin kaynağı anlamlarını temsil etmektedir.
Kültürel açıdan zengin anıtları nedeniyle Fruška Gora, Kutsal Dağ veya Sırp Athos olarak da adlandırılır. Sizleri şaşırtacak şey ise, şu an kendisine en yakın denizden kilometrelerce uzakta bulunmasına rağmen, bu tabiat parkının milyonlarca yıl önce Panonian Denizi’nde bir ada olmasıdır. Günümüzde ise, zengin bir doğa, güzel bir dağ ve korunan bir milli park olmasının yanı sıra, Sırbistan’ın en lezzetli şaraplarının üretildiği bir mahzendir.
Yazılı kaynaklara göre, çoğu 15. ve 18. yüzyıllar arasında inşa edilen, 30’dan fazla geleneksel Sırp Ortodoks manastırına ev sahipliği yapan Fruška Gora, ne yazık ki bunlardan 13 tanesini koruyabildi. Sırp maneviyatı, Sırp edebiyatı ve Sırp Devletinin gelişiminde büyük bir etkiye sahip olan Fruška Gora manastırları, Nemanjić ailesinin eski devlet yönetim geleneklerini sürdürmesi adına, Branković despot ailesi tarafından inşa edildi. Bu sakral nesneler grubu, Sırpların, ruhani ve politik yaşamının temeli olması ile birlikte, dini, tarihi ve kültürel nesneleri temsil etmektedir.
Krušedol manastırı (1509-1514’te inşa edilmiştir)
Đorđe Branković (piskopos Maksim) ve annesi Aziz Angelina adına inşa edilen manastır, milli parkta bulunan en önemli yerleşkedir. Manastır Kilisesi, Aydınlanma’ya adanmıştır ve Sırbistan’ın en önemli barok resimlerini muhafaza etmektedir. Aynı zamanda, tüm Branković ailesinin yanı sıra, Sırp tarihinin önemli isimlerinden, Kral Milan Obrenović, Prenses Ljubica, patrik Arsenije III Čarnojević ve ünlü komutan Stevan Šupljikac’in mezarlarına ev sahipliği yapmaktadır.
Grgeteg manastırı (1471’de inşa edilmiştir)
Manastır, ismi Ateş Ejderhası Vuk ile aynı olan, ünlü Vuk Branković tarafından yaptırılmıştır. Hilandar’ın, 3 Elli Isa’nın Annesi eserinin bire bir kopyasını barındıran manastır, tarih boyunca defalarca kez yıkılıp yakılmış, sonrasında ise tekrar restore edilmiştir. 17. ve 18. yüzyıllardaki büyük Sırp göçünde büyük rol oynayan manastır, Milli Park’ın içinde bulunan eşsiz güzelliklerden birisidir.
Hopovo manastırı
Bir başka muazzam yapı ise, mükemmel bir mimari anıt olan, 15. yüzyıldan kalma Hopovo manastırıdır. 16. yüzyılda Sırbistan’ın en önemli Aydınlanma Merkezi olan yapı, dönemin ünlü düşünürü ve filoloji figürü olan Dositej Obradović’e ev sahipliği yapmış, Sırp Aydınlanma döneminin merkez üssü olarak kullanışmıştır.
